Erhan Mete Mümtehine Suresi video tilaveti dinleyin ve izleyin.
Video açılmazsa videoyu yeni sekmede açabilirsiniz .
Mümtehine Suresi - Yusuf Ali Meali
In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful.
1. O ye who believe! Take not my enemies and yours as friends (or protectors),- offering them (your) love, even though they have rejected the Truth that has come to you, and have (on the contrary) driven out the Prophet and yourselves (from your homes), (simply) because ye believe in Allah your Lord! If ye have come out to strive in My Way and to seek My Good Pleasure, (take them not as friends), holding secret converse of love (and friendship) with them: for I know full well all that ye conceal and all that ye reveal. And any of you that does this has strayed from the Straight Path.
2. If they were to get the better of you, they would behave to you as enemies, and stretch forth their hands and their tongues against you for evil: and they desire that ye should reject the Truth.
3. Of no profit to you will be your relatives and your children on the Day of Judgment: He will judge between you: for Allah sees well all that ye do.
4. There is for you an excellent example (to follow) in Abraham and those with him, when they said to their people: "We are clear of you and of whatever ye worship besides Allah: we have rejected you, and there has arisen, between us and you, enmity and hatred for ever,- unless ye believe in Allah and Him alone": But not when Abraham said to his father: "I will pray for forgiveness for thee, though I have no power (to get) aught on thy behalf from Allah." (They prayed): "Our Lord! in Thee do we trust, and to Thee do we turn in repentance: to Thee is (our) Final Goal.
5. "Our Lord! Make us not a (test and) trial for the Unbelievers, but forgive us, our Lord! for Thou art the Exalted in Might, the Wise."
6. There was indeed in them an excellent example for you to follow,- for those whose hope is in Allah and in the Last Day. But if any turn away, truly Allah is Free of all Wants, Worthy of all Praise.
7. It may be that Allah will grant love (and friendship) between you and those whom ye (now) hold as enemies. For Allah has power (over all things); And Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful.
8. Allah forbids you not, with regard to those who fight you not for (your) Faith nor drive you out of your homes, from dealing kindly and justly with them: for Allah loveth those who are just.
9. Allah only forbids you, with regard to those who fight you for (your) Faith, and drive you out of your homes, and support (others) in driving you out, from turning to them (for friendship and protection). It is such as turn to them (in these circumstances), that do wrong.
10. O ye who believe! When there come to you believing women refugees, examine (and test) them: Allah knows best as to their Faith: if ye ascertain that they are Believers, then send them not back to the Unbelievers. They are not lawful (wives) for the Unbelievers, nor are the (Unbelievers) lawful (husbands) for them. But pay the Unbelievers what they have spent (on their dower), and there will be no blame on you if ye marry them on payment of their dower to them. But hold not to the guardianship of unbelieving women: ask for what ye have spent on their dowers, and let the (Unbelievers) ask for what they have spent (on the dowers of women who come over to you). Such is the command of Allah: He judges (with justice) between you. And Allah is Full of Knowledge and Wisdom.
11. And if any of your wives deserts you to the Unbelievers, and ye have an accession (by the coming over of a woman from the other side), then pay to those whose wives have deserted the equivalent of what they had spent (on their dower). And fear Allah, in Whom ye believe.
12. O Prophet! When believing women come to thee to take the oath of fealty to thee, that they will not associate in worship any other thing whatever with Allah, that they will not steal, that they will not commit adultery (or fornication), that they will not kill their children, that they will not utter slander, intentionally forging falsehood, and that they will not disobey thee in any just matter,- then do thou receive their fealty, and pray to Allah for the forgiveness (of their sins): for Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful.
13. O ye who believe! Turn not (for friendship) to people on whom is the Wrath of Allah, of the Hereafter they are already in despair, just as the Unbelievers are in despair about those (buried) in graves.
Mümtehine Suresi - Mustafa İslamoğlu Meali
Rahman rahim Allah`ın adıyla
1. Siz ey iman edenler! Benim ve sizin düşmanlarınızı can dostlar edinmeyiniz! Siz onlara yürek dolusu sevgi sunuyorsunuz, ama onlar size gelen bütün hakikati kökten inkar edip Elçi`yi ve sizi, sırf Rabbiniz Allah`a iman ettiniz diye sürüp çıkarıyorlar. Doğrusu sizler de, Benim davam uğruna ve rızamı kazanmak için yapılmış bir cihad sonucunda çıkmıştınız. (Ama şimdi) onlara, fıtri sevgiyi gerekçe yaparak sır veriyorsunuz; ne ki Ben sizin gizlediklerinizi de, açığa vurduklarınızı da çok iyi bilirim: Artık sizden kim böyle yaparsa, işte o doğru yolun ortasında sapıtmış demektir.
2. Eğer onlar sizi gözlerine kestirirlerse, size düşmanlıklarını kesintisiz sürdürürler; dahası ellerini ve dillerini size kötülük yapmak için uzatırlar: zira onlar inkar etmenizi ta yürekten isterler.
3. Size ne yakınlarınızın ne de çoluk çocuğunuzun Kıyamet Günü hiçbir yararı olmaz; Allah aranızda (iyi-kötü) ayrımını gerçekleştirir: zira Allah yaptıklarınızı ayrıntısıyla görmektedir.
4. Doğrusu İbrahim`de ve ona uyanlarda sizin için güzel bir örneklik vardır. Hani onlar kendi kavimlerine şöyle demişlerdi: "Bakın, biz sizden ve Allah`ın yanı sıra taptığınız her şeyden uzağız; biz sizi(n hayat tarzınızı) reddediyoruz; sizinle bizim aramızda, siz bir tek Allah`a ibadet edinceye kadar ebediyen sürecek bir düşmanlık ve nefret vardır." Tek istisna, İbrahim`in babasına "Senin için kesinlikle Allah`tan mağfiret dileyeceğim; ama senin lehine Allah`tan bir şey elde etme yetkisine sahip değilim" diye söz vermesiydi. (Size düşen şöyle yalvarmaktır): "Rabbimiz! Yalnız Sana güvendik, yalnız Sana yöneldik: zira tüm yollar Sana çıkar!
5. Rabbimiz! Bizi küfre gömülenlerin elinde oyuncak etme! Ve günahlarımızı bağışla, ey Rabbimiz: Zira Sen, evet Sensin mutlak üstün ve yüce olan, Sensin her hükmünde tam isabet kaydeden!
6. Doğrusu onlar(ın bu tavrında), içinizden Allah`ı ve Ahiret Günü`nü gözeten kimseler için elbet güzel bir örneklik vardır; ama kim de (kafirleri) dost edinerek (bu emre) yüz çevirirse, iyi bilsin ki Allah kimseye muhtaç değildir, hamdin tamamı zatına mahsus olandır.
7. Mümkündür ki Allah, sizin düşman olarak algıladığınız kimselerle sizin aranızda bir sevgi var edebilir; ve Allah`ın (buna) gücü yeter; üstelik Allah tarifsiz bir bağış, eşsiz bir merhamet kaynağıdır.
8. Allah size, sizinle din savaşı yapmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayan kimselerle iyilik ve fedakarlığa dayalı bir ilişki geliştirmenizi yasaklamaz: Çünkü Allah fedakar olanları pek sever.
9. Allah size, yalnızca sizinle din savaşı yapan ve sizi yurtlarınızdan çıkaran veya sizin çıkarılmanıza destek verenlerle dostluk kurmanızı yasaklar: artık kim onlarla dostluk kurarsa, işte onlar zalimlerin ta kendileridir.
10. Siz ey iman edenler! Mü`min kadınlar muhacir olarak size geldiği zaman -her ne kadar Allah onların inancını çok iyi biliyor idiyse de- siz (yine de) onları imtihana tabi tutun; sonuçta eğer onların mü`min olduğundan emin olursanız, artık onları kafirlere geri göndermeyin: ne o kadınlar (kafir) eşlerine helaldir, ne de eşleri o kadınlara helaldir. Onların verdiklerini de kendilerine iade edin! Ve siz bu kadınların mehirlerini verdiğiniz sürece, onlarla nikahlanmanızda bir beis yoktur. Beri yandan, inkarda eden ısrar kadınların nikahına yapışmayın; onlara verdiğinizi isteyin, aynı şekilde onlar da verdiklerini sizden isteyebilirler. İşte bunlar Allah`ın hükmüdür; aranızdaki hükmü O verir: zira Allah her şeyi bilendir, hikmetle hükmedendir.
11. Eğer kafirlere kaçan hanımlarınızdan dolayı herhangi bir mağduriyet yaşarsanız, misillemede bulunarak mahsuplaşın; şöyle ki, eşlerin mağdur ettiği kocalara, (karıları için) harcadıklarına denk olan miktarı (onlara gönderilecek meblağdan keserek) siz verin: Ama, iman ettiğiniz Allah`a karşı sorumluluğunuzun bilincinde olun!
12. Sen ey peygamber! Ne zaman mü`min kadınlar sana gelir de Allah`a hiçbir şeyi ortak koşmayacaklarına, çalmayacaklarına, zina etmeyeceklerine, çocuklarını katletmeyeceklerine, elleri ve ayakları arasında yalan düzüp koşarak iftira atmayacaklarına, (dinin) değerler sistemi konusunda sana isyan etmeyeceklerine dair biatlerini sunarlarsa, onların biatlerini kabul et ve Allah`tan onlar için mağfiret dile: Unutma ki Allah tarifsiz bir bağışlayıcıdır, eşsiz bir merhamet kaynağıdır.
13. Siz ey iman edenler! Allah`ın gazabına uğrayan bir topluma gönülden dostluk beslemeyin! Onlar ahiretten, tıpkı kabir ehli arasına karışan kafirlerin ümit kestiği gibi ümit kesmişlerdir.
Mümtehine Suresi - Ali Bulaç Meali
Rahman Rahim olan Allah’ın adıyla
1. Ey iman edenler, Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olanları veliler edinmeyin. Siz onlara karşı sevgi yöneltiyorsunuz; oysa onlar haktan size geleni inkar etmişler, Rabbiniz olan Allah’a inanmanızdan dolayı elçiyi de, sizi de (yurtlarınızdan) sürüp-çıkarmışlardır. Eğer siz, Benim yolumda cihad etmek ve Benim rızamı aramak amacıyla çıkmışsanız (nasıl) onlara karşı hala sevgi gizliyorsunuz? Ben, sizin gizlediklerinizi ve açığa vurduklarınızı bilirim. Kim sizden bunu yaparsa, artık o, elbette yolun ortasından şaşırıp-sapmış olur.
2. Eğer sizi ele geçirecek olurlarsa, size düşman kesilirler, ellerini ve dillerini kötülükle size uzatırlar. Onlar sizin inkar etmenizi içten arzu etmişlerdir.
3. Ne yakın akrabalarınız, ne çocuklarınız kıyamet günü size bir yarar sağlayamaz. (Allah) Sizin aranızı ayıracaktır. Allah, yaptıklarınızı görendir.
4. İbrahim ve onunla birlikte olanlarda size güzel bir örnek vardır. Hani kendi kavimlerine demişlerdi ki: "Biz, sizlerden ve Allah’ın dışında taptıklarınızdan gerçekten uzağız. Sizi (artık) tanımayıp-inkar ettik. Sizinle aramızda, siz Allah’a bir olarak iman edinceye kadar ebedi bir düşmanlık ve bir kin baş göstermiştir." Ancak İbrahim’in babasına: "Sana bağışlanma dileyeceğim, ama Allah’tan gelecek herhangi bir şeye karşı senin için gücüm yetmez." demesi hariç. "Ey Rabbimiz, biz Sana tevekkül ettik ve ’içten Sana yöneldik.’ Dönüş Sanadır."
5. "Rabbimiz, bizi inkar edenler için fitne (deneme konusu) kılma ve bizi bağışla Rabbimiz. Şüphesiz Sen, üstün ve güçlüsün, hüküm ve hikmet sahibisin."
6. Andolsun, onlarda sizlere, Allah’ı ve ahiret gününü umud edenlere güzel bir örnek vardır. Kim yüz çevirecek olursa, artık şüphesiz Allah, Ğaniy (hiçbir şeye ihtiyacı olmayan), Hamid (övülmeye layık olan)dır.
7. Belki Allah, sizlerle onlardan kendilerine karşı düşmanlık besledikleriniz arasında bir sevgi-bağı kılar. Allah, güç yetirendir. Allah, çok bağışlayandır, çok esirgeyendir.
8. Allah, sizinle din konusunda savaşmayan, sizi yurtlarınızdan sürüp-çıkarmayanlara iyilik yapmanızdan ve onlara adaletli davranmanızdan sizi sakındırmaz. Çünkü Allah, adalet yapanları sever.
9. Allah, ancak din konusunda sizinle savaşanları, sizi yurtlarınızdan sürüp-çıkaranları ve sürülüp-çıkarılmanız için arka çıkanları dost edinmenizden sakındırır. Kim onları dost edinirse, artık onlar zalimlerin ta kendileridir.
10. Ey iman edenler, mü’min kadınlar hicret ederek size geldikleri zaman, onları imtihan edin. Allah, onların imanlarını daha iyi bilendir. Şayet (gerçekten) mü’min kadınlar olduklarını bilip-öğrenirseniz, artık sakın onları kafirlere geri çevirmeyin. (Çünkü) Ne bunlar onlara helaldir, ne onlar bunlara helaldir. Onlara (kafir kocalarına kendileri için) harcadıklarını verin. Onlara (hicret eden mü’min kadınlara) ücretlerini (mehirlerini) verdiğiniz takdirde onları nikahlamanızda size bir güçlük yoktur. Kafir (kadın)ların ismetlerini (nikahlarını) tutmayın ve (onlar için) harcadıklarınızı isteyin. Onlar da (mü’min kadınlara) harcadıklarını istesinler. Bu, Allah’ın hükmüdür; sizin aranızda hükmeder. Allah, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.
11. Ve eğer eşlerinizden (kafirlere kaçmalarından dolayı) herhangi bir şey kafirlere geçer, böylece siz de (savaşta onları yenip) ganimete kavuşursanız, eşleri (kaçıp) gidenlere (mehir olarak) harcama yaptıklarının bir mislini verin. Kendisi’ne iman ettiğiniz Allah’tan sakının.
12. Ey Peygamber, mü’min kadınlar, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamak, hırsızlık yapmamak, zina etmemek, çocuklarını öldürmemek, elleri ve ayakları arasında bir iftira düzüp-uydurmamak (gayri meşru olan bir çocuğu kocalarına dayandırmamak), ma’ruf (iyi, güzel ve yararlı bir iş) konusunda isyan etmemek üzere, sana biat etmek amacıyla geldikleri zaman, onların biatlarını kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret iste. Şüphesiz Allah, çok bağışlayandır, çok esirgeyendir.
13. Ey iman edenler, Allah’ın kendilerine karşı gazablandığı bir kavmi veli (dost ve müttefik) edinmeyin; ki onlar, kafirlerin mezar halkından umut kesmeleri gibi ahiretten umut kesmişlerdir.
Mümtehine Suresi - Suat Yıldırım Meali
Rahmân ve rahîm olan Allah’ın adıyla
1. Ey iman edenler! Benim de sizin de düşmanlarınızı dost edinmeyin. Onlar size gelen gerçeği reddettikleri halde, siz onlara sevgi sunuyorsunuz. Resulullahı ve sizi, sırf Rabbiniz olan Allah’a inandığınız için, vatanınızdan kovuyorlar. Siz Benim yolumda cihad etmek ve Benim rızamı kazanmak için yurdunuzdan çıkarılmayı göze aldıysanız, nasıl olur da onlara sevgi gösterip sır verirsiniz? Halbuki Ben sizin gizlediğiniz ve açıkladığınız her şeyi bilmekteyim. Doğrusu içinizden kim bunu yaparsa, artık doğru yoldan sapmış olur.
2. Eğer size karşı ellerine bir fırsat geçerse, size düşman kesilirler. Ellerini de, dillerini de size fenalık etmek için uzatırlar ve sizin de kâfir olmanızı cân-u gönülden isterler.
3. Ne hısımlarınızın, ne de evlatlarınızın kıyamet günü size faydası olmaz. Allah kıyamet günü aranızda hükmeder, itaat edenleri cennete, kâfir ve âsileri cehenneme gönderir. Allah yaptığınız her şeyi görür.
4. İbrâhim’de ve onunla beraber olanlarda size güzel bir örnek vardır. Hani onlar hemşehrilerine şöyle demişlerdi: Bizim, ne sizinle, ne de Allah’tan başka ibadet ettiğiniz şeriklerinizle hiçbir ilişiğimiz kalmamıştır. Siz Allah’ın tek İlah olduğuna inanmadıkça, biz sizi reddediyor, bizimle sizin aranızda ebedi olarak düşmanlık ve nefret meydana geldiğini ilan ediyoruz. Ne var ki İbrâhim’in babasına: "Senin için Rabbimden af dileyeceğim. Bununla beraber, Allah’ın senin hakkında dilediği hiçbir şeyi önlemem mümkün değildir." demesi başka. Onun ve beraberinde olanların duası şudur: "Ey Yüce Rabbimiz! Yalnız sana güvenip dayandık, Sana yöneldik ve sonunda da Senin huzuruna varacağız."
5. "Ey Ulu Rabbimiz, bizi kâfirlere deneme konusu kılma, affet bizi. Çünkü Sen azîz ve hakîmsin (mutlak galip, tam hüküm ve hikmet sahibisin)."
6. Onlarda sizin için, Allah’a ve âhiret gününe kavuşmayı arzu edenler için güzel bir örnek vardır. Ama kim de aksine giderse bilsin ki Allah ganî ve hamîddir (hiçbir şeye ihtiyacı yoktur, her türlü hamd ve övgü O’na mahsustur).
7. Umulur ki Allah sizinle düşmanlarınız arasında bir sevgi ve yakınlık kurar. Çünkü Allah herşeye kadirdir. Allah gafurdur, rahîmdir.
8. Dininizden ötürü sizinle savaşmayan, sizi yerinizden, yurdunuzdan etmeyen kâfirlere gelince, Allah sizi, onlara iyilik etmeden, adalet ve insaf gözetmeden menetmez. Çünkü Allah âdil olanları sever.
9. Allah sadece, dininizden ötürü sizinle savaşan, sizi yerinizden yurdunuzdan kovan ve kovulmanıza destek veren kâfirleri dost edinmenizi meneder. Her kim onları dost edinirse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir.
10. Ey iman edenler! Mümin hanımlar size katılmak üzere hicret etmiş olarak geldiklerinde onları imtihan edin. Gerçi Allah onların imanlarını pek iyi bilir. Ama siz de onların mümin olduklarını anlarsanız, artık onları kâfirlere geri göndermeyin. Bundan böyle bu hanımlar kâfir kocalarına, kâfir kocaları da bu hanımlara helal olmazlar. Bununla beraber kocalarına da vermiş oldukları mehirleri, siz iade ediniz. Kendilerine mehirlerini vererek bu kadınlarla evlenmenizde bir sakınca yoktur. Kâfir kadınları nikâhınızda tutmayın. Onlara harcadığınız mehri, varacakları kâfir kocalarından isteyin. Kâfirler de İslama girip sizinle evlenen eşlerine sarfetmiş oldukları mehri sizden geri istesinler. Allah’ın hükmü budur. Aranızda O hükmeder. Zira Allah her şeyi hakkıyla bilir, tam hüküm ve hikmet sahibidir.
11. Eğer eşlerinizden biri dinden dönüp kâfirlere kaçar da, sonra yaptığınız savaşta siz galip gelirseniz, eşleri gitmiş olan kocalara ganimet malından, harcadıkları mehir kadar verin. İnandığınız Allah’a karşı gelmekten sakının.
12. Ey Peygamber! Mümin hanımlar, Allah’a hiçbir sûrette ortak tanımamak hırsızlık yapmamak, zina etmemek, çocuklarını öldürmemek, hiç yoktan yalan uydurup iftira atmamak, bulduğu bir çocuğu, kocasına isnat etmemek veya gayr-ı meşrû bir çocuk dünyaya getirip onu kocasına mal etmemek, senin kendilerine emredeceğin meşrû olan herhangi bir konuda sana karşı gelmemek hususlarında sana biat etmeye geldiklerinde, sen de onların biatlarını kabul et ve onlar için Allah’tan af dile! Çünkü Allah gafurdur, rahîmdir (affı ve ihsanı boldur).
13. Ey iman edenler! Allah’ın kendilerine gazab ettiği bir güruhu dost edinmeyin. Onlar ki ölüp kabre giren bir kâfir nasıl âhiret mutluluğundan ümidini kesmişse, kendileri de âhiretten öyle ümitlerini kesmişlerdir.
Mümtehine Suresi - Seyyid Kutub Meali
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla
1. Ey iman edenler! Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olanları dost edinmeyin. Onlar size gelen gerçeği inkar etmişken, onlara sevgi gösteriyorsunuz. Halbuki onlar Rabbiniz olan Allah’a inandığınızdan dolayı, Peygamberi ve sizi yurdunuzdan çıkarıyorlar. Eğer siz benim yolumda savaşmak ve rızamı kazanmak için çıkmışsanız, onlara nasıl sevgi gösteriyorsunuz? Oysa ben sizin gizlediğinizi de açığa vurduğunuzu da bilirim. Sizden kim bunu yaparsa doğru yoldan sapmış olur.
2. Onlar sizi ele geçirseler, size düşman olurlar, size ellerini, dillerini kötülükle uzatırlar ve inkar etmenizi isterler.
3. Kıyamet günü yakınlarınız ve çocuklarınız size fayda veremezler. Allah aranızı ayırır. Allah, yaptıklarınızı görendir.
4. «Rabbimiz, sana güvendik, sana yöneldik, dönüşümüz sanadır.»
5. Rabbimiz! Bizi, inkar edenlerle imtihan etme; bizi bağışla, doğrusu sen, güçlü olan, Hakim olansın.
6. Andolsun, Allah’ı ve ahiret gününü arzu edenler için, bunlarda güzel örnekler vardır. Kim yüz çevirirse şüphesiz Allah, zengindir, övülmeye lâyık olandır.
7. Belki de Allah sizinle, onlardan düşman olduklarınız arasına ağır sevgi koyar, Allah buna kadirdir. Allah çok bağışlayan çok esirgeyendir.
8. Allah, sizinle din uğrunda savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlara iyilik yapmanız ve adil davranmanızı yasaklamaz. Çünkü Allah, adaletli olanları sever.
9. Allah, yalnız sizinle din uğrunda savaşanları, sizi yurtlarından çıkaranları ve çıkarılmanız için yardım edenleri dost edinmenizi yasaklar. Kim onları dost edinirse, işte zalim onlardır.
10. Ey iman edenler! Mümin kadınlar hicret ederek size gelirse, onları imtihan edin. Allah onların imanlarını daha iyi bilir. Eğer siz de onların gerçekten inanmış olduklarını anlarsanız onları kafirlere geri döndürmeyin. Bu kadınlar, o inkarcılara helal değildir. Onlar da bunlara helal olmazlar. Onların kocalarının sarfettiğini (mehirleri) geri verin. Mehirlerini kendilerine geri verdiğiniz zaman onlarla evlenmenizde size bir günah yoktur. Kafir kadınları nikahınızda tutmayın, harcadığınızı isteyin. Onlarda harcadığını istesinler. Allah’ın hükmü budur. Aranızda O hükmeder. Allah bilendir, hikmet sahibidir.
11. Eğer eşlerinizden biri, sizden kafirlere kaçar da siz de savaşta galip durumda olursanız, eşleri gitmiş olanlara ganimetten, harcadıkları kadar verin. İnandığınız Allah’a karşı gelmekten sakının.
12. Ey Peygamber! İnanmış kadınlar, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamak, hırsızlık yapmamak, zina etmemek, çocuklarını öldürmemek, elleri ile ayakları arasında bir iftira uydurup getirmemek, iyi bir işte sana karşı gelmemeleri hususunda sana biat etmeye geldikleri zaman, biatlarını kabul et ve onlar için Allah’tan mağfiret dile. Şüphesiz Allah, çok bağışlayan, çok esirgeyendir.
13. Ey iman edenler, Allah’ın gazabına uğrayan bir topluluğu dost edinmeyin. Çünkü bunlar kafirlerin mezardakilerden ümitlerini kestikleri gibi ahiretten ümitlerini kesmişlerdir.
Mümtehine Suresi - Süleyman Ateş Meali
Rahmân ve Rahim Allâh’ın adıyla
1. Ey inananlar! Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olan kimseleri dost edinmeyin. Onlar size gelen gerçeği inkâr ettikleri, Rabbiniz Allah’a inandığınızdan dolayı Elçiyi ve sizi (yurdunuzdan) çıkardıkları halde siz onlara sevgi iletiyorsunuz. Benim yolumda cihâd etmek ve benim rızâmı kazanmak için (yurdunuzdan) çıktığınız halde içinizde onlara sevgi (mi) gizliyorsunuz? Oysa ben sizin gizlediğiniz ve açığa vurduğunuz her şeyi bilirim. Sizden kim bunu yaparsa doğru yoldan sapmış olur.
2. Onlar sizi ele geçirseler, size düşman olurlar, size ellerini, dillerini kötülükle uzatırlar ve inkâr etmenizi isterler.
3. Kıyâmet günü akrabânız ve çocuklarınız size fayda vermez. (Allâh) Aranızı ayırır. Allâh yaptıklarınızı görmektedir.
4. İbrâhim’de ve onunla beraber bulunanlarda sizin için güzel bir örnek vardır; onlar kavimlerine "Biz sizden ve sizin Allah’tan başka taptıklarınızdan uzağız. Sizi(n taptıklarınızı) tanımıyoruz. Siz, bir tek Allah’a inanıncaya kadar sizinle bizim aramızda sürekli bir düşmanlık ve nefret belirmiştir" demişlerdi. Yalnız İbrâhim’in babasına: "Senin için mağfiret dileyeceğim, fakat Allah’tan gelecek bir şeyi senden savamam" demesi hariç. "Rabbimiz, sana dayandık, sana yöneldik. Dönüş(ümüz) sanadır!"
5. "Rabbimiz, bizi inkâr edenler için bir sınav yapma (bizi onların baskı ve işkencesi altına düşürme), bizi bağışla. Rabbimiz, yegâne gâlib, hüküm ve hikmet sâhibi, ancak Sensin, Sen!"
6. Andolsun, onlarda sizin için, Allâh’ı ve "Son Günü" arzu edenler için güzel bir örnek vardır. Kim yüz çevirirse (bilsin ki) Allâh işte zengin, övgüye lâyık olan O’dur.
7. Belki de Allâh sizinle, onlardan düşman olduklarınız arasına bir sevgi koyar. Allâh kâdirdir. Allâh çok bağışlayan, çok esirgeyendir.
8. Allâh sizi, din hakkında sizinle savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayan kimselere iyilik etmekten, onlara adâletli davranmaktan men’etmez. Çünkü Allâh, adâlet yapanları sever.
9. Allâh sizi, ancak sizinle din hakkında savaşan, sizi yurtlarınızdan çıkaran ve çıkarılmanıza yardım eden kimselerle dost olmaktan men eder. Kim onlarla dost olursa, işte zâlimler onlardır.
10. Ey inananlar! Mü’min kadınlar göç ederek size geldiği zaman, onları imtihan edin. Allâh onların imanlarını daha iyi bilir. Eğer onların (gerçekten) inanmış olduklarını anlarsanız, onları kâfirlere geri döndürmeyin. Ne bu(kadı)nlar onlara helâldir ne de onlar bunlara helâl olurlar. Onların (bu kadınlara) harcadıkları (mehirleri)ni onlara verin. Ücretlerini kendilerine verdiğiniz takdirde bu(kadı)nlarla evlenmenizde sizin için bir günâh yoktur. Kâfir kadınların ismetlerini (nikâh bağlarını) tutmayın (onları salıverin ve kâfirlere katılan kadınlara) harcadığınız (mehri) isteyin. Onlar da (size katılan kadınlarına) harcadıklarını istesinler. Bu size Allâh’ın hükmüdür. Aranızda (böyle) hükmediyor. Allâh bilendir, hüküm ve hikmet sâhibidir.
11. Eğer eşleriniz(e sarfettiğiniz mehirler)den herhangi bir şey kâfirlere gider de, sonra (onlardan da size kaçan kadınlar çıkar ve bu kez mehir ödeme) sıra(sı) size gelirse eşleri giden (mü’minlere) harcadıklarının mislini verin. İnandığınız Allah’a karşı gelmekten sakının.
12. Ey peygamber, inanmış kadınlar sana gelip Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamaları, hırsızlık etmemeleri, zinâ etmemeleri, çocuklarını öldürmemeleri, elleriyle ayakları arasında bir iftirâ uydurup getirmemeleri, iyi bir işte sana karşı gelmemeleri hususunda sana bi’at ederlerse onların bi’atlerini ve onlar için Allah’tan mağfiret dile! Şüphesiz Allâh, çok bağışlayan, çok esirgeyendir.
13. Ey inananlar, Allâh’ın kendilerine gazabettiği; kâfirlerin mezarlık halkından umudu kestiği gibi âhiretten umudu kesmiş olan bir topluluk ile dostluk etmeyin!
Hafız İlhan Tok - Mümtehine Suresi
Mümtehine Suresi, Hafız İlhan Tok tarafından okunan Ok Takipli Kur'an-ı Kerim Hatmi Şerifi serisinin 060. suresidir.
Türkçe açıklamalı hatim dersi ve sure metni için: Mümtehine Suresi - Türkçe Açıklamalı Hatim Dersi
Mümtehine Suresi - Ebubekir Şatıri
Ebubekir Şatıri Mümtehine Suresi video tilavetini dinleyin ve izleyin.
Video açılmazsa videoyu yeni sekmede açabilirsiniz .
Mümtehine Suresi - Elmalılı Hamdi Tefsiri
60-MÜMTEHİNE:
1. "Ey iman edenler! Benim de düşmanım
sizin de düşmanınız olan kimseleri dost edinmeyin." Bu âyetin iniş sebebi
Hatib b. Ebi Belte'a'nın bir mektubu olmuştur. Bu konuda tefsir ve hadis
kitablarında zikredilen rivayetlerin özeti şöyledir: Resulullah (s.a.v) Mekke
fethine hazırlık yaptığı sırada halk arasında bunun Hayber (yahut Huneyn) için
bir hazırlık olduğu haberi yayılmış, fakat Hz. Peygamber sahabilerden
bazılarına maksadının Mekke olduğunu gizlice söylemişti. Hatib b. Ebi Belte'a
da bunlardandı. Abdulmuttalib oğullarından birinin azadlısı olan Sare adındaki
bir kadın Mekke'den Medine'ye Hz. Peygamber'in yanına gelmişti. Resulullah ona,
"Müslüman olarak mı geldin?" dedi. Kadın, "Hayır." diye
cevap verdi. Sonra ona, "Muhacir olarak mı geldin?" dedi. Kadın buna
da "Hayır." diye mukabelede bulundu. Bunun üzerine Hz. Peygamber,
"O halde niçin geldin?" dedi. Kadın, "Sahib, efendi ve aşiret
sizsiniz. Benim efendilerim gittiler ben de şiddetli yoksulluğa düştüm."
dedi. Kadını dinledikten sonra Resulullah (s.a.v) ona yardımda bulunmak üzere
Abdulmuttalib oğullarını teşvik etti. Böylece onu giydirdiler, kuşattılar,
erzak tedarik ettiler ve yolcu etmek üzere hazırladılar. Hatib b. Ebi Belte'a
da kadının yanına varıp ona on dinar vermiş, bir aba giydirmiş ve Mekke halkına
hitaben yazmış olduğu gizli bir mektubu da onunla göndermişti. Kadın yola çıktıktan
sonra Cibril gelip durumu Peygamber'e haber verdi." Bunu Buhârî, Müslim
Tirmizî ve diğer kaynaklar çeşitli yollarla Hz. Ali (r.a.)'den şöyle rivayet
etmişlerdir: "Hz. Ali demiştir ki, "Resulullah (s.a.v) benimle Zübeyr
ve Mikdad'ı gönderdi bize "Hemen gidin, ta Ravza-i Hah'a kadar varın,
orada bir zaine (yani hevdec içinde yolcu bir kadın) vardır, onda bir mektub
bulunmaktadır. Çabuk o mektubu alıp bana getirin." dedi. Hemen çıktık,
atlarımızı koşturarak tam Ravza'ya vardık. Bir de baktık ki, zaine'nin
yanındayız. Ona, "Mektubu çıkar." dedik, "Bende mektub
yok." dedi. "Ya mektubu çıkarırsın, yahut elbiselerini
soyunursun." dedik. Bunun üzerine kadın ıkasından, yani saç bağından (İbnü
Cerir ve İbnü Asakir'deki rivayetlerin bazısında hüczesinden, yani uçkurluğundan
diğer bazısında da ön tarafından) çıkardı. Biz de mektubu alıp Hz. Peygamber
(s.a.v)'e getirdik. Bu mektubunda o, "Hatib b. Ebî Belte'a'dan Mekke
Müşrik halkına" diyor ve onlara Hz. Peygamber (s.a.v)'in bazı işlerini
haber veriyordu. Bunun üzerine Peygamber (s.a.v), "Bu ne ey Hatib?"
dedi. O da, "Acele buyurma ey Allah'ın Resulü! ben Kureyş'e nisbet edilmiş
bir kişiyim, kendilerinden değilim. Beraberinizde olan Muhâcirler'in onlara
akrabalıkları vardır. Mekke'deki ailelerini ve mallarını o sebeple korurlar.
Benim ise içlerinden birine neseb cihetiyle münasebetim olmadığı için
yakınlarımı korumalarına bir vesile olmak üzere, onlara bir iyilik yapmak
istedim. Yoksa bunu ne bir küfür, ne dinimden irtidat, ne de müslüman olduktan
sonra küfre rıza maksadıyla yapmadım." dedi. Resulullah da, "O,
dosdoğru söyledi." buyurdu. Hz. Ömer (r.a) "Ya Resulullah! bana
müsaade buyur boynunu vurayım." dedi. Resulullah da buyurdu ki: "O,
Bedir'de bulundu, ne bilirsin; Allah Teâlâ'nın Bedir ehli hakkında bildiği var
ki, "Onlara dilediğinizi yapın, ben sizi mağfiret ettim." buyurdu.
Bunun üzerine âyeti nazil oldu." Buharî, bu rivayette tabirini
zikretmemiş, ancak bazı rivayetlerde tabirinin hadisten mi, yoksa ravilerden
Amr b. Dinar'ın sözü mü olduğunu "bilmiyorum" diyerek rivayet etmiş,
bu yüzden âyeti nazil oldu." sözünden bir veya bir kaç âyetin mi, yoksa
bütün sûrenin mi kasdedildiğini kestirememiştir. Aynı şekilde Müslim de bu
hadiste yok demiş, fakat bazı rivayetlerde bulunduğuna da işaret etmiştir. İbnü
Cerir, yukarıda anlatılan hadise üzerine sûrenin baş tarafındaki âyetlerin
nazil olduğunu ifade ederek bir kaç rivayeti nakletmiştir. Bu rivayetler
şunlardır:
1- Habib b. Sabit'ten ,
2- Muhammed b. Sa'd'den
3- Mücâhid'den
4- Süfyân'dan
5- Muhammed b. İshak'tan
6- Zühri'den
Daha önce de geçtiği üzere bu gibi yerlerde
tabiri, bir kıssaya kadar birkaç âyeti içini alabileceğinden, buradaki
rivayetlerin tamamı, tabirinin, sûrenin başındaki bir bölümü, bir kıssayı
teşkil eden âyetler mânâsına olduğunu ifade ettiği için Taberi, "Sûrenin
baş tarafındaki âyetler" demiştir. Mânâ itibariyle bu kıssa, veya veya
fâsılalarından herhangi biri olabilirse de, tamamının e kadar olması daha
uygundur. Böylece bundan sonraki âyetlerin inişine sebeb, başka bir hadisenin
olması gerekir. Nitekim o konudaki rivayetler de nakledilecektir. Fakat Tirmizî
mektub hakkındaki Hz. Ali hadisini rivayet ettikten sonra yerine "bu sûre
nazil oldu" diye açıkça ifade ederek, söz konusu hadiseyi, bütün sûrenin
nüzul sebebi olarak göstermiş ve bu hadis için "hasenun sahihun"
tabirini kullanmıştır. Ebu Hayyân da el-Bahru'l-Muhit'de, "Bu sûre
Medenî'dir ve Hatib b. Ebi Belte'a sebebiyle indirilmiştir." demekle bunu
tercih etmiştir. Müfessirlerin çoğu, mutlak mânâda söz etmişlerdir. Yani
"Söz konusu âyet, Hatib b. Ebi Belte'a hakkında nazil oldu." deyip
hadiseyi nakletmekle yetinmişlerdir ki, nakledilen bu rivayet, hem bu âyetin
hem sûrenin tamamının nüzul sebebi olabilir. Muhacirlerden ve Bedir ehlinden
olan Hâtib'in vâlidesi, oğulları ve kardeşleri Mekke'de kalmış, mektub
sebebiyle korumak istediği de onlar olmuştu. Mektubun muhtevasını, Alûsî bazı
rivayetlere göre şöyle nakletmiştir: "Yani haberiniz olsun Resulullah
(s.a.v) size doğru gece gibi bir ordu ile yöneldi ki sel gibi akıyor.
Allah'a yemin ederim ki, yalnız başına da
gelse Allah mutlaka onu size karşı galib kılacaktır. Çünkü ona olan sözünü
yerine getirecektir." Görülüyor ki bu mektubun içeriğinde esas itibariyle
yanlış ve imana ters düşen bir şey yoktur, bilakis kuvvetli ve dosdoğru bir
iman delili vardır. Ancak bunun en büyük sakıncası, gizli tutulması gereken bir
sırrı, bir harb hedefini düşman tarafına gizlice ulaştırmış olmasaydı. Mektubu
gizlice götüren kadın da, Peygamber'den gördüğü lütuf ve yardıma rağmen bir
casusluk yapıyordu. Ancak bu sebeple Resulullah (s.a.v)'ın açık bir mucizesi
göründü ve böylece yolda deve üzerinde hevdec denilen mahfel içinde giden o
kadının yakalanacağı, Ravzai Hah mevkii ile aynen haber verilerek sahabilerin
büyüklerinden koşturulan süvarilerle mektup çıkartılıp getirtildi ve okundu.
Sonra da mektubu yollayan Hatib b. Ebi Belte'a muhakeme edildi. Maksadını
dosdoğru söylediği ve mağfiretle müjdelenen Bedir ashabından olduğu için
affedildi. Ayrıca kendisine mektub verilen kadının getirilmesi konusunda da
ısrar edilmedi. Ancak Mekke'nin fethinde eman verilmeyip öldürülen üç erkek ile
iki kadından birisi, bazılarına göre bu kadındı.
İşte mümtehane budur. Bu hadise sebebiyle dir
ki, Mümtehane Sûresi nazil olmuş, bu gibi hallerde müminlerin vazifelerine dair
önemli nasihatlar ile dar-ı harbden hicret ederek gelen kadınlar hakkında bile
bir imtihan talimatı vermiştir.
Binaenaleyh, her zaman dikkatten uzak
tutulmaması gereken bir husus da şudur. Bu sûrenin, bilhassa kıyamet gününü
andıran ve büyük bir imtihan sayılan harblerde, daha ziyade itina gösterilerek
takip ve tatbik olunması, bütün müminlerin üzerine düşen bir vazifedir. Önce
buyurulmuştur ki: Ey iman edenler! Düşmanımı ve düşmanlarınızı dostlar yerine
koymayın. Dostun zıddı, düşmanlık edici, yani düşman demek olan "adüvv,"
esasen feûl vezninde mübalağa sigası olup çoğulu, "a'da" ve
"eadi" gelirse de mastar olarak tekil için de çoğul için de
kullanılabilir. Burada maksad, çoğul mânâsı olmakla beraber, çoğunluğun ferd
suretinde göründüğüne işaret için, kelime tekil olarak getirilmiş ve evliyanın
çoğuluyla da çoğul mânâya tenbih edilmiştir. Adüvv kelimesi esasen mefulüne
muzaf olmuştur. Binaenaleyh bana ve size adavet edici düşmanları dostlar yerine
koymayın demektir. Yoksa nehiy, bilineni bilme cihetinden olurdu. Allah
düşmanı, Allah'a düşmanlık eden, O'nun dinini, hukukunu tanımayan, Resulü ile
yarışa kalkışan ve Mücadele Sûresi'nde yer alan "Allah'a ve Resulüne
düşman olanlar..." (Mücâdele, 58/20) âyetinde ve benzerlerinde halleri
beyan edilen kâfirler, müşrikler ve zalimlerdir. Burada âyetin nüzul sebebi
hususi, yani Mekke müşrikleri olmakla beraber, mânâ umumidir. Mamafih, bu mânâ
ve bu sakındırma gerek söz konusu âyette, gerekse daha sonra gelen âyetleriyle
takyid suretiyle tefsir edilecektir. Müminlerin buğzu, kendi özel kin ve
hislerine göre değil, herşeyden önce Allah ve umumun menfaati için Allah'ın
düşmanlarına karşı olması, düşmanlığın ancak o ölçü ile ölçülüp, gerek nefret
ve gerek sevgi hareketlerinde hak noktasından ayrılmamak gereğine işaret için,
sakınılması lazım olan düşmanların başında Allah düşmanları, sonra da
müminlerin düşmanları zikredilerek buyuruluyor ki: "Benim düşmanımı da
sizin düşmanınızı da dostlar edinmeyin." "siz onlara sevgi
gösteriyorsunuz." Meveddet, muhabbet ve sevgi demek olduğu gibi bizim
muhabbetname ve meveddetname diye de ifade ettiğimiz mektuba da denilir ki bu
da, meveddetin gereğidir. Âyete bu anlam da verilmiştir. Meveddetin başındaki
da sıla veya sebebiyye olabilir . Bu cümlenin nun fâilinden hal yahut nehyedici
olan ittihaz'ın tefsiri, veya evliya mevsufunun açıklayıcı sıfatı olma ihtimali
varsa da, başlangıç, ya da itiraziyye cümlesi de olabilir ki, nüzul sebebine bu
daha uygun düşmektedir. Önceki vecihlere göre âyetin mânâsı şöyle olur: Onlara
sevgi bağlayarak, yahut mektubla haber ulaştırarak, yahut sevgi bağlamanız,
veya sevgi sebebiyle haber ulaştırmanız suretiyle, yahut kendilerine sevgi
bağlayacağınız veya sevgi sebebiyle haber ulaştıracağınız dostlar edinmeyin,
kısacası, sevgiyle durumunuzdan haber kaçırmayın, demektir. Başlangıç veya
itiraz cümlesi olduğu takdirde ise, siz onlara sevgi ulaştırırsınız, yahut
içlerinde sizinle ilgili olanlara sevginiz dolayısıyla o düşman topluluğuna
mektup göndererek haber veriyorsunuz ki bu, onların hepsini dost yerine
koymaktır. "Onlar, Hak'tan size geleni inkâr ettiler." vav,
haliyyedir. Cümle, zamirinden haldir. Yani durum bu ise onlar, o sizin sevgiyle
haber ulaştırdığınız düşman topluluğu o halde derler ki, size gelen hakka, Hak
Teâlâ'dan risalet ve kitab ile gelen ve imanı gerektiren hak dininize ve
hukukunuza küfrettiler ve etmektedirler. Onlar küfürleriyle ne Allah'ın ne de
kulların haklarını tanımıyor, Allah'a ve müminlere düşmanlık ediyorlar.
Peygamber'i ve sizleri, Rabbiniz Allah'a iman ediyorsunuz diye çıkarıyorlar.
Hicret etmenize sebeb oluyorlar. Bu cümle, küfür ve düşmanlıklarının derecesini
beyan için başlangıç cümlesidir. nun failinden hal olmasını da mümkün
görmüşlerdir. Eğer siz benim yolumda cihad etmek ve rızamı aramak için bütün
gücünüzle çalışıp uğraşacak mücahidler olarak çıktınızsa. Bu şart cümlesi
önceki cümlenin işaretiyle cezası hazfedilmiş olmakla, manen yukarıya bağlıdır.
Tehir edilmesinin nüktesi ise, bu şart altında o mânâyı, yani nehyi tekrar ile
kuvvetlendirmek ve şart cümlesinin mânâsı gereğince, imanda samimiyete ve cihadda
dayanıklılığa teşvik etmektir. Bu suretle ve onunla ilgili cümleler mesabesinde
olan bu şart, bilhassa çıkarmaya sebeb kılınan "Rabbiniz Allah'a iman
ediyorsunuz." ifadesine bitişmekle Allah'a imanda şüpheyi ortadan
kaldırmak ve ihlası tesbit etmek, ayrıca çıkmanın çıkarmaya simetrik olduğunu
göstermek için buraya tehir edilmiş ve sonrası ile öncesi arasında bir mutarıza
cümlesi konumuna sokulmuştur. Yani siz müminlerin vatanlarından çıkışı, Allah
yolunda cihad etmek, Allah'ın rızasına kavuşma yollarını aramak ve Allah'ın
düşmanlarına karşı Allah dostu mücahidler olmak ise, O Allah'ın ve sizin
düşmanlarınızı dostlar yerine koymayın, özellikle cihad esnasında onlara sevgi
yollu haber kaçırmayın da, samimi bir iman ile sizi Allah'ın rızasına
ulaştıracak bir cihad yapın. Bu âyetin kısmında, muhatabları gaiplere üstün
kılma ve üçüncü çoğul şahıstan ikinci çoğul şahısa geçiş vardır. Mânâsına,
çıkarmanın sebebini belirtmektir. Mefûl-i leh veya mücahidler mânâsına haldir.
Bu talimattan sonra nüzul sebebi olan hadiseyi
haber vermekle kınama makamında başlangıç cümlesi veya den bedel yoluyla
buyuruluyor ki: Meveddetle onlara sır veriyorsunuz, o düşmanlara iyilik yaparak
gizlice mektub gönderiyor, haber kaçırıyorsunuz. Halbuki ben Allah sizin
gizlediğiniz şeyi de, açıkladığınız şeyi de ben bilirim. Hepsini de pek iyi
bilirim. Buradaki ism-i tafdil de, fiil-i müzari nefsi-i mütekellim de olabilir
ism-i tafdil olmasına daha uygundur. Sonra ye nazaran demek daha münasib
görünürken şeklinde buyurulması da dikkat çekicidir. Çünkü "ihfâ",
"isrâr"dan daha gizlidir. Nitekim "O, gizliyi de, ondan daha
gizlisini de bilir." (Tâhâ, 19/7) buyurulmuştur. "İsrâr",
başkasına sır vermek, gizli konuşmaktır. Bunda ise, bir çeşit duyurma vardır.
Halbuki "ihfâ", gönülde gizleneni de içine almaktadır. olan Allah,
gizliyi de, açığı da, kısacası hepsini bilir. Binaenaleyh O, bildiğini
Resulü'ne de bildirir. O halde açıklamaktan çekindiğiniz bir günahı gizlice
niçin yaparsınız? Gizlemekle onun zararından, cezasından kurtulacağınızı mı zannediyorsunuz?
İçinizden her kim onu yaparsa, yasaklanan o fiili, özellikle cihad halinde iken
mektub göndermek suretiyle sırverme ve hatta gönülde gizleme işini siz müminler
içinden her kim yaparsa artık düz yolun ortasında sapıtmış, şaşkınlıkla
kendisini kaybetmiş olur, yani iman ile Allah yolunda giderken şeytan yoluna
sapmış, düşmanın casusu durumuna düşmüş, böylece cezayı hak etmiş ve kendisini
felakete sürüklemiş olur.
2. Çünkü onlar size galib gelirse, o dost
yerine koyduğunuz, sevgiyle sır verdiğiniz düşmanlar sizi mağlub edip ellerine
geçirir ve hakimiyetleri altına alırlarsa, sizin onlara yaptığınız gibi dostluk
etmezler, bilakis sizlere hep düşman kesilirler ve sizlere kötülükle ellerini
ve dillerini uzatırlar, elleriyle öldürme, esir alma ve işkence yapma gibi
kötülükler yaparlar, dilleriyle de sövme ve hakaret gibi fena sözler söylerler.
Kur'ân'ın bu kısa ihtarı, ne kadar veciz, ne kadar kapsamlı, ne kadar korku
verici ve ne kadar nezihtir. Tarih gözden geçirilir ve kâfirlerin ve zalimlerin
ellerine düşürdükleri istiklâllerini kaybetmiş müslümanlara karşı hatta hüküm
ve andlaşmadan sonra elleriyle ve dilleriyle yaptıkları kötülükleri, işkence,
hakaret, zulüm, alçaklık, iftira, yalan dolan, taarruz ve imhaları öyle feci,
öyle çirkindir ki, okuyanların bile nasıl tüylerini ürpertip, nasıl vicdanları
sızlattığı kolayca görülür. İnsan olan bunları tasavvur etmekten bile tiksinir.
Ve arzu etmektedirler ki hep kâfir olsanız!... Yani yeryüzünde hiç mümin
kalmasa! Onların bu arzuları, öncelik arzettiği için mazi sigasıyla
zikredilmiştir.
Mamafih fiilen zorlamaya kudret gerektirecek
şekilde gerçekleşmesi farzedilen zaferleriyle şartlı olduğu için, manen
gelecektedir. Fenalığın ve belanın en büyüğü de budur. Çünkü dünya ve hayat her
ne olsa geçer. Fakat küfrün cezası olan azab ebedi olarak tükenmez. Ebedi
hayatın anahtarı olan iman nimetini kaybetmek kadar büyük musibet tasavvur
edilemez. Kâfirlere mahkum olanların ise, eninde sonunda o musibete düşme
tehlikesi her zaman vardır.
3. Hâtib'in dediği gibi içlerinde bulunan bazı
akraba ve çocukları dolayısıyla o düşmanlara sevgi ve sır verenlere gelince bu
husus, şöyle ifade ediliyor: Size ne hısımlarınızın ne de evlatlarınızın asla
faydası olmaz, onlar sizi yaptığınız günahın cezasından kurtaramaz. Kıyamet
günü Allah aranızı ayırır, zira (Abese, 80/34-36) âyeti gereğince "o gün
kişi kardeşinden, anasından, babasından, kocasından ve evladlarından
kaçar." Burada harbin mağlubiyet ve felaket günlerinin de kıyamet gününü
andırdığına bir işaret vardır. Ve Allah hep amellerinize bakar. Ona göre
mükafat veya ceza verir, yoksa çocuklarınız ve akrabalarınıza göre değil. O
halde Allah düşmanlarına dost olanlar, Allah dostları olamazlar. Onun için
müminler çoluk çocuklarının hatırı için Allah düşmanlarını dost yerine koymamalı,
özellikle harb zamanında onlara sevgiyle sır kaçırmaktan çok uzak
durmalıdırlar.
4. Hâtib'in dediği gibi içlerinde bulunan bazı
akraba ve çocukları dolayısıyla o düşmanlara sevgi ve sır verenlere gelince bu
husus, şöyle ifade ediliyor: Size ne hısımlarınızın ne de evlatlarınızın asla
faydası olmaz, onlar sizi yaptığınız günahın cezasından kurtaramaz. Kıyamet
günü Allah aranızı ayırır, zira (Abese, 80/34-36) âyeti gereğince "o gün
kişi kardeşinden, anasından, babasından, kocasından ve evladlarından kaçar."
Burada harbin mağlubiyet ve felaket günlerinin de kıyamet gününü andırdığına
bir işaret vardır. Ve Allah hep amellerinize bakar. Ona göre mükafat veya ceza
verir, yoksa çocuklarınız ve akrabalarınıza göre değil. O halde Allah
düşmanlarına dost olanlar, Allah dostları olamazlar. Onun için müminler çoluk
çocuklarının hatırı için Allah düşmanlarını dost yerine koymamalı, özellikle
harb zamanında onlara sevgiyle sır kaçırmaktan çok uzak durmalıdırlar.
5. Ey Rabbimiz, bizi o küfredenler için bir
fitne kılma yani onlara mağlub etme, ellerine düşürüp sıkıntı ve azaba sokma,
ve el dil uzatmalarına meydan verme ki bizim meşakkatimiz yüzünden onlar imanı
hakir görerek küfre bağlılıklarını artırmasın. Zira müminlerin eziyet ve
sıkıntı içinde gösterecekleri temizlik ve yükseklikten de imanın yüceliği
anlaşılabilirse de, bu pek zor ve tehlikeli olduğu gibi kâfirlerin, "İman
iyi olsaydı bunlar mağlub edilmez esir olmazlardı." deyip dünya hayatına
aldanmak suretiyle küfre tutkunluklarına sebeb de olabilir.
6. "Andolsun ki onlarda sizin için güzel
bir örnek vardır." Yemin ile te'kiddir. "Allah'ı ve ahiret gününü
uman kimse için..." ifadesinden bedel-i kül veya bedel-i ba'z olup, iman
ve cihadda Allah'a ve ahirete ümid bağlamanın önemli bir esas olduğuna işarettir.
Çünük ümidsizlik küfürdür. "Her kim yüz çevirirse Allah ganidir, övülmeye
lâyıktır." Bu da, Allah düşmanlarına karşı açıklanan vazifelerin hâşâ
Allah'ın eksikliğinden olmayıp, sırf insanların hamde nail olmaları için kendi
menfaatları icabı, önemli bir talimat ve irşad tesellisi olduğunu
hatırlatmaktadır.
7-8. Bu vazifeler yapıldığı ve düşmanlardan
tamamen uzak durularak cihad edildiği takdirde umulur ki, Allah sizinle o
kâfirlerden düşmanlık ettiğiniz kimseler arasında bir dostluk meydana getirir.
Çünkü İslâm'ın galip gelmesiyle hayra engel olanlar aradan çıkartılıp, hak ve
adaletle İslâm'ın güzel ahlâkı tatbik edilmeye başlayınca, o düşmanlıklar da
dostluğa dönüşmeye başlar. Nitekim Mekke'nin fethi üzerine Hz. Peygamber'in o
yüce ahlâkı fiilen uygulanmaya başlayınca, yirmi senedir düşmanlığın her
türlüsünü yapmaya çalışanlar bile hayretler içinde İslâm'a girmek için yarış
etmişler ve çok geçmeksizin bütün Arabistan İslâm'a girerek o hak nuru, âlemin
ufkunu aydınlatmaya başlamıştı. Bu âyet de gösteriyor ki, cihadın asıl maksadı,
düşmanlık değil, dostluğu umumileştirmektir. Allah düşmanlarından uzaklaşmakla
onlara buğzetmek de, dostluğu gereği gibi O'nun rızası için samimiyeti
genelleştirme vesilesidir. Allah kadîrdir, kudreti çoktur, düşmanlıkları
dostluğa çevirmeye kadirdir. Ve Allah Gafûr'dur, Rahîm'dir. Rızası uğrunda
çekilen zahmetleri boşa çıkarmaz.
Allah'a ve müminlere düşmanlıktan tevbe edip
dost olanların günahlarını bağışlar.
9-13. Allah sizi ancak dinde sizinle savaşan
ve sizi yurdunuzdan çıkaran ve çıkarılmanıza yardım edenlerden bu üç sınıfın
hepsiyle yahut herhangi biriyle vasıflananlardan onlara dostluk etmenizden
nehyeder. İşte "Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olan kimselerki
dostlar edinmeyin." buyurulmasının mânâsı, bu suretle düşmanlıkları
tahakkuk edenlerden ilgiyi kesip onlara sevgi ve dostluk göstermemektir. Her
kim de onlara dostluk eder ve sevgi gösterirse işte onlar hep zalimlerdir.
Düşmanlık yerine dostluğu koyarak adaletin hakkına tecavüz eden ve neticede
kendilerine zulmetmiş olan haksızlardır. Böylece bu iki âyet, İslâm'ın
milletler arası hukuk ve münasebetlerinin esasını tayin eden iki önemli kural
olması itibariyle ayrıca bir ehemmiyet taşır. "Çıkarılmanıza yardım
edenler." kaydının burada ifade edilip de bir önceki âyette açıkça
belirtilmeden mânânın delaletine bırakılmasında bir nükte aramak gerekir. Allah
bilir ya bu nükte, düşmanlara yardımda bulunan kimselerle münasebeti kesmede
acele etmeyip, önce yardımdan vazgeçirmek için mümkün olabilen siyasi
teşebbüslere imkan tanımaktır.
Buraya kadar devam eden âyetler, müminlere
dost ve düşmanları tanımak üzere düşmanlardan uzak durmak ve dostluk kurmamak
açısından bir imtihan mânâsını ifade ettikten sonra başka bir sebeple bir
imtihan vazifesi daha göstermek üzere ikinci bir hitabe ile buyuruluyor ki:
Meâl-i Şerifi
10. Ey iman edenler! Mümin kadınlar hicret
ederek size geldiği zaman, onları imtihan edin. Allah onların imanlarını daha
iyi bilir. Eğer siz de onların inanmış kadınlar olduğunu öğrenirseniz onları
kâfirlere geri döndürmeyin. Bunlar onlara helal değildir. Onlar da bunlara
helal olmazlar. Onların (kocalarının) sarfettiklerini (mehirleri) geri verin.
Mehirlerini kendilerine verdiğiniz zaman onlarla evlenmenizde size bir günah
yoktur. Kâfir kadınları nikâhınızda tutmayın, sarfettiğinizi isteyin. Onlar da
sarfettiklerini istesinler. Allah'ın hükmü budur. Aranızda O, hükmeder, Allah
bilendir, hikmet sahibidir.
11. Eğer eşlerinizden biri, sizden kâfirlere
kaçar da siz de savaşta galip durumda olursanız, eşleri gitmiş olanlara
ganimetten, harcadıkları kadar verin. İnandığınız Allah'a karşı gelmekten
sakının.
12. Ey Peygamber! İnanmış kadınlar sana gelip
Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmamaları, hırsızlık etmemeleri, zina etmemeleri,
çocuklarını öldürmemeleri, elleri ile ayakları arasında bir iftira uydurup
getirmemeleri, iyi bir işte sana karşı gelmemeleri hususunda sana bey'at
ederlerse onların bey'atlarını al ve onlar için Allah'tan mağfiret dile. Şüphesiz
Allah, çok bağışlayan, çok merhamet edendir.
13. Ey inananlar, Allah'ın gazab ettiği
kimselerle dostluk etmeyin. Kâfirler, mezarlık halkından nasıl ümidi kesmişse,
onlar da ahiretten öyle ümidi kesmişlerdir.
Elmalılı Hamdi Tefsiri - Kuranı Kerim
| |||